ఎటువంటి సమస్యలకైనా, ప్రశ్నల కైనా, సందేహాలకైనా తెలుగుబంధు లో సమాధానం ఉంచబడినది . ( తెలుగు ప్రజల ఆధ్యాత్మిక విషయాలు, జీవన అభివృద్దికి సూచనలు ). ఫోటో లు స్పష్టం గా కనపడాలంటే, ఫోటో పై నొక్కండి .
గమనిక : 1) తెలుగుబంధు ఎటువంటి విరాళాలు, దాన ధర్మాలు, ఆశించదు , మరియు స్వీకరించదు. 2) ఎటువంటి జాతక సంబంధ విషయాలు పంపవద్దు, జాతక బలము కన్నాను దైవ బలము చాల శక్తివంత మయినది, కావున దేవుని ప్రార్ధించండి, ఆయన కృపకు పాత్రులు కండి. 3) మీ యొక్క సందేహాలు, సమస్యలు , సలహాలు మాకు తెలుపుటకు. E-Mail : telugubandhu@gmail.com , kishoreor777@gmail.com . PH:7660049327.

Saturday, 10 January 2015

యజ్ఞంలోని అగ్నిలో "వ్రేల్చినవి" అన్నీ దేవతలకు చేరుతాయని విశ్వాసం ఉంది.



యజ్ఞం
యజ్ఞం లేదా యాగం ఒక విశిష్టమైన హిందూ సంప్రదాయం. భారతదేశంలో పురాణకాలం నుండి వివిధ రకాలైన యజ్ఞాలు జరిగాయి. దేవతలకు తృప్తి కలిగించం యజ్ఞం లక్ష్యం. సాధారణంగా యజ్ఞం అనేది అగ్ని (హోమం) వద్ద వేదమంత్రాల సహితంగా జరుగుతుంది. ఇందుకు అనుబంధంగా అనేక నియమాలు, సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. అగ్నిహోత్రం అనేది యజ్ఞంలో ముఖ్యమైన అంశం. యజ్ఞంలోని అగ్నిలో "వ్రేల్చినవి" అన్నీ దేవతలకు చేరుతాయని విశ్వాసం ఉంది.


వైదిక యజ్ఞంలో "అధ్వర్యుడు" ప్రధాన అర్చకుడు. అతని అధ్వర్యంలో అన్ని కార్యక్రమాలూ జరుగుతాయి. అతనికి సహాయంగా అనేక అర్చకులు, పండితులు ఉంటారు. "ఉద్గాత" వేద మంత్రాలు చదువుతాడు. యజ్ఞంలో ఒకటి గాని అంతకంటే ఎక్కువ గాని హోమాగ్నులు ఉంటాయి. ఆ అగ్నిలో నెయ్యి, పాలు, ధాన్యం వంటి అనేక సంభారాలు పోస్తుంటారు. యజ్ఞాలు కొద్ది నిముషాలనుండి అనేక సంవత్సరాలవరకూ జరుగవచ్చును.
వేదంలో యజ్ఞో వై విష్ణుః అని చెప్పబడింది. అనగా యజ్ఞము విష్ణు స్వరూపము.

యజ్ఞాలు మూడు ప్రధాన రకాలున్నాయి. అవి (1) పాక యజ్ఞాలు (2) హవిర్యాగాలు (3) సోమ సంస్థలు [1].
పాక యజ్ఞాలు - ఇవి మళ్ళీ ఏడు విధాలుఔపాసనస్థాలీపాకమువైశ్వదేవముఅష్టకముమాస శ్రాద్ధముసర్పబలిఈశాన బలి
హవిర్యాగాలు - వీటిలో కూడా ఏడు రకాలున్నాయి.అగ్నిహోత్రాలుదర్శపూర్ణిమాసలుఅగ్రయణంచాతుర్మాస్యాలుపిండ, పితృ యజ్ఞాలునిరూఢ పశుబంధముసౌత్రామణి
సోమ సంస్థలు - వీటిలో ఏడు రకాలుఅగ్నిష్టోమముఅత్యగ్నిష్టోమముఉక్థముఅతిరాత్రముఆప్తోర్యామంవాజపేయంపౌండరీకం

కొన్ని యజ్ఞాలు

అశ్వమేధ యాగం
పుత్రకామేష్టి యాగం
రాజసూయ యాగం
సర్పయాగం
విశ్వజిత్ యాగం : ఒక్క రొజులో పూర్తి కావలిసిన యాగం. ఇందులో యజమాని తన మొత్తం ఆస్తిని దానం చేయవలసి ఉంటుంది.
అశ్వమేధ యాగం


శ్వమేధ యాగం వేద కాలంనుండి వస్తున్న రాజ సంప్రదాయాలలో అతి ముఖ్యమైనది. ఈ యాగము వివరముగా యజుర్వేదము (YV TS 7.1-5, YV VSM 22–25 and the pertaining commentary in theShatapatha Brahmana ŚBM 13.1–5) లో చెప్పబడినది. ఋగ్వేదములో గుర్రపు బలి గురించి RV 1.162-163 (which are themselves known as aśvamedha) శ్లోకాలలో కొంత ప్రస్తావన ఉన్నాయజుర్వేదములో చెప్పినంత వివరముగా చెప్పబడిలేదు.
గాయత్రీ పరివార్ 1991 నాటి నుండి జంతు బలి లేకుండా, అశ్వ మేధ యజ్ణాన్ని ఆధునిక శైలిలో నిర్వహిస్తున్నారు.

అశ్వమేధ యాగాన్ని కేవలం రాజ వంశానికి చెందిన వారు మాత్రమే చేయాలి. ఈ యాగం ఉద్దేశ్యం ఇరుగు పొరుగు దేశాల రాజ్యాల పై ఆధిపత్యాన్ని తెలుపడం మరియు తమ రాజ్యం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటుకోవడం. ఈ యాగంలో దృడంగా ఉండే 24 నుండి 100 సంవత్సరాల మధ్య వయసు గల మేలు జాతి మగ గుర్రాన్ని మాత్రమే వాడతారు. గుర్రాన్ని మంత్ర జలంతో శుద్ధి చేసాక, ఋత్వికులు దాని చెవిలో మంత్రాలను పఠిస్తారు. ఎవరైనా ఈ గుర్రాన్ని ఆపబోయే వారికి శాపాలను ఇస్తూ, ఒక కుక్కను చంపి సంకేతికంగా శిక్షను తెలియచేస్తారు. ఆ తర్వాత గుర్రాన్ని ఒక సంవత్సరరకాలం (కొంతమంది అర్థ సంవత్సర కాలమని చెపుతారు) యధేచ్చగా తిరగడనికి ఈశాన్య దిశగా వదిలేస్తారు. ఈ గుర్రాన్ని సూర్యునితోనూ, సూర్యుని సాంవత్సరిక గమనముతోనూ పోలుస్తారు. అశ్వము శత్రు రాజ్యంలో సంచరిస్తే నిర్వాహకుడు ఆ శత్రు రాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకుంటాడు. గుర్రాన్ని ప్రతీ ఆపద, ఇబ్బందులనుండి కాపాడడానికి తోడుగా రాజ కుమారులు కాని సేనాధిపతులు గాని ఉంటారు. నిర్వాహకుని ఇంట్లో ఈ గుర్రం తిరిగే కాలంలో యజ్ణ యాగాదులు జరుపుతారు.
గుర్రం తిరిగి వచ్చాక మరికొన్ని ఆచారాలను పాటిస్తారు. మరి మూడు గుర్రాలతో ఈ అశ్వాన్ని బంగారు రథానికి కాడి వేసి కట్టి ఋగ్వేదాన్ని RV1.6.1,2 (YV VSM 23.5,6) పఠిస్తారు. ఆ తర్వాత గుర్రాన్ని స్నానమాడించి, మహారాణీ మరియు తన పరిచారికలు గుర్రాన్ని నేతితో అభ్యంగనమాచరిస్తారు. మహారాణీ ముందు కాళ్ళను, పరిచారికలు కడుపు భాగాన్ని, వెనుక కాళ్ళను అభ్యంగనమాచరిస్తారు. అశ్వము తల, మెడ, తొకలను బంగారు ఆభరణములతో అలంకరిస్తారు. నిర్వాహకుడు గుర్రానికి రాత్రి నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తాడు.
ఆ తర్వాత గుర్రాన్ని, ఒక కొమ్ములులేని మగ మేకను, ఒక గోమృగాన్ని(అడవి బర్రె)ని అగ్ని గుండానికి దగ్గరగా బలి పీఠానికి కట్టి వేస్తారు. ఇంకా 17 జంతువులను గుర్రానికి కడతారు. ఇంకా చాలా పెంపుడు మరియు అడవి జంతువులను (ఒక వ్యాఖ్యాత ప్రకారం మొత్తం 609 జంతువులు) వేర్వేరు బలి పీఠాలకు కట్టి వేస్తారు(YV VSM 24 consists of an exact enumeration).
అప్పుడు ఆ గుర్రాన్ని బలి చేస్తారు(YV VSM 23.15, tr. Griffith)
Steed, from thy body, of thyself, sacrifice and accept thyself.Thy greatness can be gained by none but thee.
మహా రాణీ, మిగతా రాణులను ఆచార బద్దంగా ఏడవడానికి పిలుస్తుంది. రాణులు మంత్రాలు చదువుతూ గుర్రం శవం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తారు. తతిమ్మా రాణులు అశ్లీలాను ఉచ్చరిస్తూ ఉంటే మహారాణీ గుర్రం శవంతో భోగించినట్లుగా అనుకరణ చేస్తుంది.
మరుసటి రోజు పొద్దున, ఋత్వికులు మహరాణీ ను రాత్రి గుర్రంతో గడిపిన ప్రదేశం నుంచి అశ్లీల పదాలను శుద్ధి చేసేదధిక్ర శ్లోకాలతో (RV 4.39.6, YV VSM 23.32)లేపుకొస్తారు.
ముగ్గురు రాణులు ఒక వంద బంగారు, వెండి, రాగి సూదులతో గుర్రపు శరీరం పై కోయవలసిన భాగాలపై గురుతులుగా గీతలు గీస్తారు. గుర్రాన్ని కోసి మంసాన్ని కాలుస్తారు. గుర్రం యొక్క వివిధ అంగాలు వేర్వేరు దేవుళ్ళకు నైవేద్యంగా స్వాహా అంటూ అగ్ని గుండంలో వేస్తారు. ఆ తర్వాత అశ్వ స్తుతితో (RV 1.162, YV VSM 24.24–45), యాగం ముగుస్తుంది.
May this Steed bring us all-sustaining riches, wealth in good kine, good horses, manly offspringFreedom from sin may Aditi vouchsafe us: the Steed with our oblations gain us lordship!
The priests performing the sacrifice were recompensed with a part of the booty won during the wandering of the horse. According to a commentator, the spoils from the east was given to the Hotar, while the Adhvaryu a maiden (a daughter of the sacrificer) and the sacrificer's fourth wife.
The Shatapatha Brahmana emphasizes the royal nature of the Ashvamedha:
Verily, the Asvamedha means royal sway: it is after royal sway that these strive who guard the horse. (ŚBM 13.1.6.3 trans. Eggeling 1900)

It repeatedly states that "the Asvamedha is everything" (ŚBM 13.4.2.22 trans. Eggeling 1900)
లిఖిత చరిత్ర లో అశ్వమేధ యాగ నిర్వహణ రెండవ చంద్రగుప్త మౌర్యుని తండ్రి మొదటి సముద్ర గుప్తుడుI (380) ని హయాంలో జరిగింది. అశ్వమేధ యాగానికి గుర్తుగా ప్రత్యేక నాణాలను పోత పోయించాడు. నిర్వహణ విజయవంతమైన తర్వాత ఈతనికి మహారాజాధిరాజ బిరుదు లభించింది. 14:57, 2 ఆగష్టు 2014 (UTC)Kadiyala Viswanath (చర్చ) ఆ తర్వాతి నిర్వహణలు చాలా తక్కువ. 12 వ శతాబ్ధంలో కన్నౌజ్ రాజా అశ్వమేధాన్ని తల పెట్టిన, దానిని పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ భంగము చేసి ఆ తర్వాత కన్నౌజ్ రాజు కూతురుని పెండ్లియాడాడు. చరిత్రలో తెలిసిన చివరి నిర్వహణ జైపూర్ రాజైన ఆంబర్ కు చెందిన జయ సింగ్ II 1716 లో జరిపిన యాగము [1]

కర్దమ ప్రజాపతి కుమారుడు ఇలుడు, అశ్వమేధం నిర్వహించి, పురుషత్వాన్ని తిరిగి పొందాడు.
శ్రీరాముడు రావణ సంహారం తరువాత అయోధ్యకు పట్టాభిషిక్తుడై అశ్వమేధ యాగాన్ని నిర్వహించాడు.


పుత్రకామేష్టి లేదా పుత్రకామేష్టి యాగం రామాయణంలో దశరథుడు జరిపిస్తాడు. దీని మూలంగా ఆ పుణ్యదంపతులకు రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శతృఘ్నుడుజన్మిస్తారు.
విశ్వామిత్రుడు తండ్రి కుశనాభుడు పుత్రకామేష్టి యాగ ఫలితంగా జన్మిస్తాడు.

సర్పయాగం

మహాభారతంలో జనమేజయుడు చేసిన యాగం పేరు సర్పయాగం. దీని ముఖ్య ఉద్దేశం ప్రపంచంలోని పాములను అగ్నిలో కాల్చి చంపడం. పాండవుల అనంతరం పరీక్షిత్తు, పరీక్షిత్తు అనంతరం జనమేజయుడు చక్రవర్తులయ్యారు. అయితే మహాభారతం కథ ఆరంభంలో ఆది పర్వములోనే సర్పయాగం ఉదంతం వస్తుంది. నైమిశారణ్యంలో సూతుడు శౌనకాది మునులకు సర్పయాగం గురించి చెప్పాడు. ఉదంకోపాఖ్యానంతో ఈ వృత్తాంతం ప్రాంభమౌతుంది.
పైలుడు అనే మహర్షి శిష్యుడు ఉదంకుడు. అతను ఒకమారు గురుపత్ని కోరికపై మహిమాన్విత కుండలాలు తీసుకొని వెళుతుండగా వాటిని తక్షకుడు అపహరించాడు. అందువలన అతను తక్షకుని పట్లా, నాగజాతిపట్లా కుపితుడయ్యాడు. జనమేజయుని వద్దకు వెళ్ళి సర్పయాగం చేయమని ప్రోత్సహించాడు. జనమేజయుని తండ్రి పరీక్షిత్తు తక్షకుని విషాగ్నికి బలి అయిన సంగతి గుర్తు చేశాడు. జరిగిన వృత్తాంతం సాక్ష్యాలతో సహా తెలుసుకొన్న జనమేజయుడు సర్పయాగానికి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. (ఇక్కడ భారతంలోగరుత్మంతుని వృత్తాంతం కూడా చెప్పబడింది.)
సర్పయాగం తీవ్రంగా సాగింది. హోతలు మంత్రోచ్ఛారణ చేస్తుంటే ఎక్కడెక్కడి నాగులు హోమంలో తగులబడిపోసాగాయి. కాని తక్షకుడు ఇంద్రుని ఆశ్రయించి ఉన్నాడు. "సహేంద్ర తక్షక స్వాహా" అని హోతలు విధివిహితంగా మంత్రోచ్ఛారణ చేయగానే తక్షకునితోపాటు ఇంద్రుడు కూడా యజ్ఞగుండం వైపు జారిపోనారంభించాడు.
వాసుకి సోదరి జరత్కారువు. ఆమె భర్త జరత్కారుడు. వారికి ఆస్తీకుడనే బిడ్డ నాగజాతి రక్షణార్ధం కారణజన్ముడై జనించాడు. సరిగా తక్షకుడు మంటలలో పడబోయే సయానికిఆస్తీకుడు అక్కడికి వెళ్ళి, జనమేజయుని మెప్పించి, దక్షిణగా యాగాన్ని నిలుపు చేయమని కోరాడు. సత్యదీక్షాపరుడైన జనమేజయుడు యాగాన్ని ఆపించేశాడు.
మహాభారతంలో ఈ యాగసందర్భంగా చెప్పబడిన సుపర్ణుని (గరుత్మంతుని) కథ విన్నవారికి శ్రీ సంపదలు కలుగుతాయని, పాపము నశిస్తుందని, సర్ప-రాక్షస బాధలు తొలగుతాయని ప్రతీతి. అలాగే ఆస్తీకుని కథ విని, ఆస్తీకుని స్మరిస్తే వారికి నాగజాతివలన ఎటువంటి ప్రమాదమూ కలుగదని, విషజ్వరాదికాలు సోకవని వాసుకి ఆస్తీకునికి వరమిచ్చాడు.
ఈ సర్పయాగం కథ ఆ సమయంలో కురువంశపు రాజులకు, నాగజాతి వారికి జరిగిన సంఘర్షణకు కథాకల్పితరూపమని కొందరి అభిప్రాయం.

అతిరాత్రం

సప్త సోమయాగాలలో అగ్నిస్టోమం, అత్యగ్నిస్టోమం, ఉక్ధ్యం, షోడసి, వాజపేయం, ఆప్తోర్యామం, అతిరాత్రం ఉన్నాయి. ఈ సప్త సోమయాగాలలో అతి పవిత్రమైంది ‘అతిరాత్రం’ (అతిశయితా రాతిః ఇతి అతిరాత్రః) అని విజ్ఞులు చెబుతున్నారు. మనిషి జీవనానికి 48 సంస్కారాలను మన పూర్వీకులు ఏర్పాటు చేశారు. వీటిలో 39 వ సంస్కారమే అతిరాత్రం.
‘అతిరాత్రం’ ఉత్కృష్ట సోమయాగం కేరళలో ప్రసిద్ధమైంది.
ఈ యాగాన్ని దశరథ మహారాజు నిర్వహించినట్టు రామాయణం బాలకాండలోని 14వ సర్గ 39వ శ్లోకం రెండో పాదం, 40వ శ్లోకం మొదటిపాదంలో పేర్కొన్నారు. దశరథ మహారాజు పుత్రకామేష్టి యాగంతో పాటు అతిరాత్రం కూడా నిర్వహించినట్టు దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.

అతిరాత్రం మన దేశంలో గతంలో రాజులు నిర్వహించేవారని చరిత్ర చెబుతోంది.
గుప్తరాజులు, చోళరాజులు తదితర రాజులు కూడా అతిరాత్రం యాగాన్ని నిర్వహించినట్టు దాఖలాలు ఉన్నాయి.

సూర్యశక్తిని కేంద్రీకరించేందుకు అనువైన స్థలం అయి ఉండాలి.
ఈ స్థలం పవిత్రమైన క్షేత్రం అయి ఉండి, నదీ తీరం అయి, చుట్టుపక్కల అటవీ ప్రాంతం అయి ఉండాలి.
ఈ యాగంలో లోహపాత్రలను ఉపయోగించరు. అన్ని వస్తువులను కర్రతో తయారు చేస్తారు.
యాగం కోసం వెదురు, తాటి ఆకులతో ప్రత్యేకంగా పర్ణశాలను నిర్మిస్తారు

యాగం నిర్వహించే రోజుల సంఖ్యను అనుసరించి వీటిని మూడు రకాలుగా విభజించారు.
ఒకరోజు చేసే యాగాన్ని ‘ఏకాహం’ అని,
రెండు రోజుల నుండి 12 రోజుల పాటు నిర్వహించే యాగాన్ని ‘ఆహీనం’ అని,
పనె్నండు రోజులు మించి చేసే యాగాన్ని ‘సత్ర’ యాగమని అంటారు.
12 రోజులపాటు నిర్వహించే అతిరాత్రం ఆహీనం యాగంలో మొదటి మూడు రోజులు దీక్షాసమయంగానూ,
తర్వాతి ఆరు రోజులు ఉపాసనా దినములుగాను,
చివరి మూడు రోజులు సూత్యంగానూ వ్యవహరిస్తారు.

యాగం సందర్భంగా వేదపఠనం ఉంటుంది.
యజుర్వేద పఠనం
ఋగ్వేద పఠనం
సామవేద పఠనం

Homa (ritual)

Homa (also known as homam or havan) is a Sanskrit word (Sanskrit: हवन) which refers to any ritual in which making offerings into a consecrated fire is the primary action.[1] Its practice by "Rishis" in ancient time refers close to the Vedic era. At present, the words homa/homam and havan are interchangeable with the word Yajna & Agnihotra.[2]

Homas are an important religious practice in Hinduism where they are part of most Sanskar ceremonies. They are also prevalent in current-day Buddhism (particularly the Tibetan and Japanese Vajrayana traditions) and Jainism.

Although a consecrated fire is the central element of every homa ritual, the procedure and items offered to the fire vary by what occasions the ceremony, or by the benefit expected from the ritual. Procedures invariably involve -

the kindling and consecration of the sacrificial fire;
the invocation of one or more divinities; and,
the making of offerings (whether real or visualized) to them with the fire as via media, amid the recitation of prescribed prayers and mantras.
The consecrated fire forms the focus of devotions; it is often maintained on specific types of dung, wood, dried coconut (copra) and/or other combustibles. The fire-altar (vedi or homa/havan kunda) is generally made of brick or stone or a copper vessel, and is almost always built specifically for the occasion, being dismantled immediately afterwards. This fire-altar is invariably built in square shape. While very large vedis are occasionally built for major public homas, the usual altar may be as small as 1 x 1 foot square and rarely exceeds 3 x 3 feet square. Again, whereas major altars at public events may include a hollowing of the earth to create a relatively deep pit, usual altars involve no such excavation and indeed rise only inches above the ground.

In all events, the arrangement is centered in the middle of a space, which may be either outdoors or indoors. The principal people performing the ceremony and the priests who instruct them through the rituals seat themselves around the altar, while family, friends and other devotees form a larger ring around that center. The length and procedure of a homa depends on the purpose to which it is performed; many different types of homas exist, and the following list is only illustrative.

Some common Homas

Homa rituals have been performed by Vedic priests for several millennia. The following is an illustrative list of a few such homa rituals:

Ceremony Purpose
Aayushya homa to ward off evil influences present in a child's life immediately following its birth, thereby ensuring longevity
Mrutyunjaya homa for ward off life-threatening situations like accidents and ensure longetivity of life
Dhanavantri homa for good health
Durga homa to cancel negative energies; for self-confidence
Chandi homa For Victory in all endeavors
Gayatri homa to facilitate positive thinking and subsequently performing good karma
Kritya Pariharana to counter the effects of black magic
Ganapati homa to overcome obstacles
Lakshmi Kubera homa for wealth and material prosperity
Thila homa homam performed for warding of the evil effects of departed soul.It is performed only once in life time preferably at Rameswaram/ Thrupullani( sethu karai)
Mangala Samskarana homa to celebrate auspicious events; to attain Moksha
Mahadevi homa for the stimulation of a marriage and for marital felicity among those already married
Navagraha homa to appease the Nine planets and limit the evil influences in one's horoscope
Punyahavachana homa for the naming of a child
Sudarshana homa for success in an undertaking
Santhana Gopala homa for blessings for a Child
Rudra homa Getting rid of all negative influences
Vastu homa a house-warming; to encourage good Vastu (energy in buildings)
Vidya homa to benefit students; to facilitate learning
Vishwa Shanthi homa for universal peace and harmony, as also harmony between the self and the universe
Viraja Homa purification rites performed as part of the formal ceremonies by which a person takes the vows of renunciation (Sannyas), thereby becoming a Sanyasi (monk)
The purification rites of the Viraja homa ritual also apply to the formal ceremonies by which a Hindu monk takes up the vows of renunciation (Sannyas), thereby becoming a Sanyasi. The procedure is a part of the full Sannyas Diksha monastic initiation ceremony. After the Homa, the monk receives the ochre robes the characteristic dress of Hindu monks, from his teacher (guru).

Yajna

This article is about the Vedic ritual. For concurrent Hindu usage, see Homa (ritual). For the avatar of Vishnu as embodiment of Yajna, see Yagneshwara (avatar).
"Yagam" redirects here. For the 1980 film, see Yagam (1980 film). For the 2010 film, see Yagam (2010 film).
In Hinduism, yajña (Sanskrit: यज्ञ; IAST: yajña, also transliterated yagya, yaga or yadnya) or yagam (Tamil: யாகம்), is a ritual of offerings accompanied by chanting of Vedic mantras (also "worship, prayer, praise, offering and oblation, sacrifice" according to Monier-Williams) derived from the practice in Vedic times. Yajna is an ancient ritual of offering and sublimating the havana sámagri (herbal preparations) in the fire. The sublime meaning of the word yajna is derived from the Sanskrit verb yaj, which has a three-fold meaning of worship of deities (devapujana), unity (sangatikarana) and charity (dána).[1] An essential element is the ritual fire – the divine Agni – into which oblations are poured, as everything that is offered into the fire is believed to reach God. The Sanskrit word yajna is linguistically (but not functionally) related to Zoroastrianism's (Avestan language) Yasna. Unlike Vedic yajna, Zoroastrian Yasna is the name of a specific religious service, not a class of rituals, and (also unlike Vedic yajna) that service has "to do with water rather than fire".(Drower, 1944:78; Boyce, 1975:147-191)

Rituals associated with temple worship in Hinduism are called agamic, while those involving communication with divinity through Agni are considered to be Vedic. Temple rites in modern-day Hinduism are a combination of both Vedic and agamic rituals. The ritualistic portion of the Hindu scriptures is called Karma-Kanda. Parts of Vedas which describe or discuss Yajnas fall into this portion.

Vedic (Shrauta) yajnas are typically performed by four Vedic priests, the hota, the adhvaryu, the udgata and the brahman. Rituals associated with each of the priests are detailed in dialogue between Aśvala and Yajnavalkya in the Brihadaranyaka Upanishad. The functions associated with the priests are:[2][3][4]

The Hotar, (priest), recites invocations and litanies drawn from the Rigveda. The verses recited by the Hotar are of three kinds – introductory verses, verses pertaining to yajna and eulogistic verses. The Hotar is also supposed to contemplate on and identify with the deity of speech - Fire or Agni.
The adhvaryu is the priest's assistant and is in charge of the physical details of the ritual like measuring the ground, building the altar etc. mentioned in the Yajurveda. The adhvaryu offers three kinds of oblations, those that blaze up, those that make great noise and those that sink. The adhvaryu is supposed to contemplate on and identify with the deity of the eye - Sun or Surya.
The udgatar is the chanter of hymns set to melodies(sāman) drawn from the Samaveda. The udgatar, like the Hotar, chants the introductory, yajna and eulogistic verses. These three types of hymns are identified with the three kinds of vital breath Prana, Apana and Vyana in the body and the udgatar himself contemplates on the vital breath.
The brahman is the superintendent of the entire performance, and is responsible for correcting mistakes by means of supplementary verses invoking the visvedevas(pantheon of celestials or devas). In the Brihadaranyaka, the pantheon of visvedevas are held to be a creation of an infinite mind assuming infinite forms. Therefore, the only god that protects the yajna and with which the brahman has to identify himself with is the deity of the mind - Moon or Chandra.
There is usually one or occasionally three fires lit in the center of the offering ground. Oblations are offered into the fire. Among the ingredients offered as oblations in the yajna are large quantities of ghee, milk, grains, cakes and soma. The duration of a yajna depends on its type, some last only a few minutes whereas, others can take hours, days or even years. Some yajnas are performed privately, while others include a large number of people in the audience.

Post-Vedic yajnas, where milk products, fruits, flowers, cloth and money are offered, are called homa or havanam. A typical Hindu marriage involves a yajna, where Agni is taken to be the witness of the marriage.[5]

The right to perform a yajna or homa is received by an initiation ceremony known as yajnopavita. In this ceremony, a "sacred cord" is vested to the initiate, symbolizing this right.
Four hundred yajnas are described in the Vedas, of which 21 are deemed compulsory. These compulsory Yajnas are also called nityakarmas. The rest of the yajnas are optional and are performed for kamyakarma (particular wishes and benefits). The Aupasana Yajna, though not a part of these 21, is still compulsory .

Out of the 21 nityakarmas, only the Agnihotra and the Aupasana are to be performed twice daily, at dawn and at dusk. The remaining Yajnas are performed over the course of the year. The more complicated the yajna, the less frequently it is performed. The most complex ones need to be performed only once in a lifetime. The first seven yajnas are called pākayajnas or cooked sacrifices. The next seven are called haviryajnas or oblations(burnt offerings) related yajnas and the remaining seven are called somayajnas. Some of the yajnas performed during a person's lifetime are:[6]

The Pakayajnas — They are the aṣtaka, sthālipāka, parvana, srāvaṇi, āgrahayani, caitri and āsvīyuji. These yajnas involve consecrating cooked items.
Soma Yajnas — Agnistoma, atyagnistoma, uktya, shodasi, vājapeya, atirātra and aptoryama are the Soma Yajnas. These involve the extraction, utility and consumption of Soma (an extract of a particular chosen tree) is called Soma Yajña.
Havir Yajnas — They are the agniyādhāna, agni hotra, Darśa-Pūrṇamāsa, āgrayana, cāturmāsya, niruudha paśu bandha, sautrāmaṇi. These involve offering havis or oblations.
The five panca mahā Yajñās, which are mentioned below.
Vedavratas, which are four in number and are done during Vedic education.
The remaining sixteen Yajnas, which are one-time samskāras or rituals with mantras, that are done at different stages in life. They are garbhādhānā, pumsavana, sīmanta, jātakarma, nāmakaraṇa, annaprāśana, chudākarma/caula, niskramana, karnavedha, vidyaarambha, upanayana, keshanta, snātaka and vivāha, nisheka, antyeshti. These are specified by the gṛhya sūtrās. Some gṛhya sūtrās like Vaikhanasa prescribe 2 more samskaras, the Vishnu bali and the Pravasagamana/Pindavardhana.
Yajnas such as Putrakameshti (for begetting sons), Ashvamedha (to rule), Rajasuya (royal consecration) etc. are among those sacrifices of the 400 which are not compulsory.

The Aupasana Agni, lit at the time of the Yajna conducted at the grooms wedding, is divided into two in a ritual called Agnyadhana. One part is called the Grhyagni and the other the Srautagni. These two fires have to be preserved throughout an individual's life. The son's fire is lit from the father's fire at the time of his wedding.

The Grhyagni or Aupasanagni is used in the Paka (cooking) Yajnas. Many such rituals are described in the Grihasutras, like the Ekagni Kanda of the Apastambha Sutra. Normally these fires are located in the centre or north of the hall which accommodates them. The fire altars or the Yajna Kunda may be circular or square.[7]

The rituals pertaining to the three Śrautagnis are described in the Śrauta Sutras. Their performers are called Śrautins. Fourteen of the 21 compulsory yajnas are performed in the Śrautagnis. They are called Garhapatya, Ahavaniya and Dakshinagni and collectively called the tretagni.[8] The Garhapatya is circular in shape and is situated in the west of the offering ground. Fire is taken from the Garhapatya and kindled in the remaining two fires. The Dakshinagni is semi-circular, situated in the south and used for certain rituals, mainly for offerings to the forefathers. The Ahavaniya is square, situated in the east, and is used as the main offering fire of most Srauta rituals. The last three haviryajnas and all the seven somayajnas are performed in a specially built yajnashala.

At the time of the individuals demise, cremation is done with one of the fires preserved during a person's lifetime. The fires associated with deceased individuals are extinguished.
Duties and responsibilities of the Hindu life has been classified into five great Yajnas or the Pancha Mahayajnas (Taittiriya Aranyaka 2.10).[9] It is imperative on the part of every householder to perform the following five yajnas:[10]

Brahm-yajna — study of scriptures, learning and self-development; and teaching others. This is the most important yajna.
Deva-yajna — worship of the divinities (devas) by pouring oblations into the sacred fire. This is done during the twilight prayers (sandhya), aupasana, and agnihotra yajnas.
Pitri-yajna — offering Tarpan libations in gratitude to ancestors or pitrs.
Manushya-yajna — feeding fellow humans.
Bhuta-yajna — feeding all living creatures. Cows, ants and birds are commonly fed.
Some of the famous nonobligatory Yajnas are:

Agnistoma — This is form of Soma yajna has been continued by the Nambudiri Brahmins in Kerala but has become extinct in other parts of India.
Jyotistoma — This yajna is meant for the elevation of the yajamana or the host to heaven i.e. the lokas or world of the gods. This Yajna is also called agnistome Yajna.
Pitrloka yajna — This yajna is for obtaining the world of the ancestors and Yama.
Panchagni yajna — This yajna is addressed in the Chandogya Upanishad. It enables one to achieve Brahmaloka.

veral vows such as Candrayana are taken by the yajnik for acquiring merit or puṇya. These often involve fasting or conducting life according to certain rigid disciplines. For example, a yajnik does not shave for four months during year, usually during the period of Chaturmas. During this period, a yajnik is also prohibited from eating certain kinds of food items, from eating more than once a day and from leaving home.
Yajna as per Shrimad Bhagawad Geeta
The word Yajna is derived from Sanskrit root word Yaj. Yaj means to worship. Shrimad Bhagawad Geeta presents Yajna as method of One Eshwar (God or Supreme Reality) worship. This worship involves always thinking about only One Eshwar that lives in the heart of all human beings. There are total 14 ways of worship of One Eshwar prescribed in Chapter 4 of Shrimad Bhagawad Geeta ( verse 24 to Shlok 30). Also, chapter 5 verse 27 and verse 28, Chapter 6 Verse 10 to Verse 17 describe supporting actions for One Eshwar worship. Usually, when one hears word Yajna then one gets an image of fire and offering of sesame seeds and butter into it with chanting of Sanskrit prayers. However, according to Shrimad Bhagawad Geeta, Yajna is various modes of worship of One Eshwar performed using the mind. Some of those are control or restrain of senses, control of Praan (breath), Dhyaan of One Eshwar(focusing mind on One Eshwar), Study of self, gaining wealth of virtues, etc. which will ultimately result in realizing One Eshwar who lives in ones heart. [11]

Ashvamedha

The Ashvamedha (Sanskrit: अश्वमेध aśvamedhá) was one of the most important royal rituals of the Hindu Vedic religion, described in detail in the Yajurveda (TS 7.1-5, VSM 22–25[1] and the pertaining commentary in the Shatapatha Brahmana ŚBM 13.1–5). The Rigveda does have descriptions of horse sacrifice, notably in hymns RV 1.162-163 (which are themselves known as aśvamedha), but does not allude to the full ritual according to the Yajurveda.

As per Brahma Vaivarta Purana (185.180),[2] the Ashvamedha is one of five rites forbidden in the Kali Yuga, the present age.

The Vedic sacrifice
The Ashvamedha could only be conducted by a king (rājā). Its object was the acquisition of power and glory, the sovereignty over neighbouring provinces, and general prosperity of the kingdom.

The horse to be sacrificed must be a stallion, more than 24, but less than 100 years old. The horse is sprinkled with water, and the Adhvaryu and the sacrificer whisper mantras into its ear. The horse is then set loose towards the North-East, to roam around wherever it chooses, for the period of one year (or half a year, according to some commentators). The horse is associated with the Sun, and its yearly course. If the horse wanders into neighbouring provinces hostile to the sacrificer, they must be subjugated. The wandering horse is attended by a hundred young men, sons of princes or high court officials, charged with guarding the horse from all dangers and inconvenience. During the absence of the horse, an uninterrupted series of ceremonies is performed in the sacrificer's home.

After the return of the horse, more ceremonies are performed. The horse is yoked to a gilded chariot, together with three other horses, and Rigveda (RV) 1.6.1,2 (YajurVeda (YV) VSM 23.5,6) is recited. The horse is then driven into water and bathed. After this, it is anointed with ghee by the chief queen and two other royal consorts. The chief queen anoints the fore-quarters, and the others the barrel and the hind-quarters. They also embellish the horse's head, neck, and tail with golden ornaments. The sacrificer offers the horse the remains of the night's oblation of grain.

After this, the horse, a hornless he-goat, a wild ox (go-mrga, Bos gavaeus) are bound to sacrificial stakes near the fire, and seventeen other animals are attached to the horse. A great number of animals, both tame and wild, are tied to other stakes, according to a commentator 609 in total (YV VSM 24 consists of an exact enumeration).

Then the horse is slaughtered (YV VSM 23.15, tr. Griffith)

Steed, from thy body, of thyself, sacrifice and accept thyself.
Thy greatness can be gained by none but thee.
The chief queen ritually calls on the king's fellow wives for pity. The queens walk around the dead horse reciting mantras. The chief queen then has to mimic copulation with the dead horse, while the other queens ritually utter obscenities.[3]

On the next morning, the priests raise the queen from the place where she has spent the night with the horse. With the Dadhikra verse (RV 4.39.6, YV VSM 23.32), a verse used as a purifier after obscene language.

The three queens with a hundred golden, silver and copper needles indicate the lines on the horse's body along which it will be dissected. The horse is dissected, and its flesh roasted. Various parts are offered to a host of deities and personified concepts with utterances of svaha "all-hail". The Ashvastuti or Eulogy of the Horse follows (RV 1.162, YV VSM 24.24–45), concluding with:

May this Steed bring us all-sustaining riches, wealth in good kine, good horses, manly offspring
Freedom from sin may Aditi vouchsafe us: the Steed with our oblations gain us lordship!
The priests performing the sacrifice were recompensed with a part of the booty won during the wandering of the horse. According to a commentator, the spoils from the east were given to the Hotar, while the Adhvaryu a maiden (a daughter of the sacrificer) and the sacrificer's fourth wife.

The Shatapatha Brahmana emphasizes the royal nature of the Ashvamedha:

Verily, the Asvamedha means royal sway: it is after royal sway that these strive who guard the horse. (ŚBM 13.1.6.3 trans. Eggeling 1900)
It repeatedly states that "the Asvamedha is everything" (ŚBM 13.4.2.22 trans. Eggeling 1900)

The Ashvamedha celebrated the king as king of the whole world, not as king of a part of the world that constituted his kingdom. The stature of a king was not related to a particular part of the world that might have been his kingdom. As in ancient Rome, the horse was considered a noble animal and was associated with the military class. When the Asvamedha has been performed in historical times, it has been more to demonstrate Vedic orthodoxy than for genuinely religious reasons.[4]

The Laws of Manu refer to the Ashvamedha (V.53): 'The man who offers a horse-sacrifice every day for a hundred years, and the man who does not eat meat, the two of them reap the same fruit of good deeds.'[5]

Known historical performances
Pushyamitra Sunga is said to have performed the Ashvamedha rite after he toppled Mauryan rule in 185 BC.

A historically documented performance of the Ashvamedha is during the reign of Samudragupta I (died 380), the father of Chandragupta II. Special coins were minted to commemorate the Ashvamedha and the king took on the title of Maharajadhiraja after successful completion of the sacrifice.

There were a few later performances, one by Raja of Kannauj Jai Chandra Rathod in the 12th century, unsuccessfully, as Prithviraj Chauhan thwarted his attempt and later married Rathod's daughter. The last known instance seems to be in 1716 CE, by Jai Singh II of Amber, of Jaipur.[6]

Performances in Hindu epics

Performances of the Ashvamedha feature in the epics Ramayana (1.10–15) and Mahabharata.

Mahabharata contains description of an Ashvamedha performed by the Chedi king Uparichara Vasu, however, no animals were sacrificed.[7][8] In the Mahabharata, the sacrifice is performed by Yudhishtira (Book 14), his brothers guarding the horse as it roamed into neighbouring kingdoms. Arjuna defeats all challengers. The Mahabharata says that the Ashvamedha as performed by Yudhishtira adhered to the letter of the Vedic prescriptions. After the horse was cut into parts, Draupadi had to sit beside the parts of the horse.[9]

Rama fighting Lava and Kusha over the possession of Ashvamedha horse pictured at the right side.
In the Ramayana, Rama's father Dasharatha performs the Ashvamedha, which is described in the bala kanda (book 1) of the poem. The Ramayana provides far more detail than the Mahabharata. The ritual take place for three days preceded by sage Rishyasringa and Vasista(1.14.41,42). Again it is stated that the ritual was performed in strict compliance with Vedic prescriptions (1.14.10). Dasaratha's chief wife Kausalya circumambulates the horse and ritually pierces its flesh (1.14.33). Then "Queen Kausalya desiring the results of ritual disconcertedly resided one night with that horse that flew away like a bird." [1-14-34].[10] The fat of the sacrificed horse is then burnt in ritual fire and after that the remaining parts of the body with spoons made out of Plaksha tree branches(1.14.36,38-39). At the conclusion of the ritual Dasharatha symbolically offers his other wives to the presiding priests, who return them in exchange for expensive gifts (1.14.35). The four sides of the Yagna altar is also donated to priests who had done the ritual and it is exchanged by them for gold, silver, cows and other gifts(1.15.43-44).[11]

In the Shanti Parva of the Mahabharata, the sacrifice is performed by King Vasu Uparichara. By the king's decree, no animals were slain during the yagna, and the only offerings that were made were "products of the wilderness."[12]

Some historians believe that the bala kanda and uttara kanda were latter interpolations to the authentic form of the Ramayana, due to references to Greek, Parthians and Sakas, dating to no earlier than the 2nd century BCE.[13]

The Brhadaranyaka Upanishad (a mystical appendix to the Shatapatha Brahmana and likely the oldest of the Upanishads) has a creation myth where Mṛtyu "Death" takes the shape of a horse, and includes an identification of the Ashvamedha with the Sun:[14]

Then he became a horse (ashva), because it swelled (ashvat), and was fit for sacrifice (medhya); and this is why the horse-sacrifice is called Ashva-medha [...] Therefore the sacrificers offered up the purified horse belonging to Prajapati, (as dedicated) to all the deities. Verily the shining sun [ye tapati] is the Asvamedha, and his body is the year; Agni is the sacrificial fire (arka), and these worlds are his bodies. These two are the sacrificial fire and the Asvamedha-sacrifice, and they are again one deity, viz. Death. (BrUp 1.2.7. trans. Müller)
The Upanishads describe ascetic austerities as an "inner Ashvamedha", as opposed to the "outer" royal ritual performed in the physical world, in keeping with the general tendency of Vedanta to move away from priestly ritual towards spiritual introspection; verse 6 of the Avadhuta Upanishad has:

"Through extreme devotion [sam-grahaneṣṭi] he [the ascetic] performs ashvamedha within [anta]. That is the greatest sacrifice [mahā-makha] and the greatest meditation [mahā-yoga]."
According to the Brahma Vaivarta Purana (185.180),[2] the Ashvamedha is one of five rites forbidden in the Kali Yuga.

In Hindu revivalism
In the Arya Samaj reform movement of Dayananda Sarasvati, the Ashvamedha is considered an allegory or a ritual to get connected to the "inner Sun" (Prana)[15]

According to him, no horse was actually to be slaughtered in the ritual as per the Yajurveda.[16] Following Dayananda, Arya Samaj disputes the very existence of the pre-Vedantic ritual; thus Swami Satya Prakash Saraswati claims that

"the word in the sense of the Horse Sacrifice does not occur in the Samhitas [...] In the terms of cosmic analogy, ashva is the Sun. In respect to the adhyatma paksha, the Prajapati-Agni, or the Purusha, the Creator, is the Ashva; He is the same as the Varuna, the Most Supreme. The word medha stands for homage; it later on became synonymous with oblations in rituology, since oblations are offered, dedicated to the one whom we pay homage. The word deteriorated further when it came to mean 'slaughter' or 'sacrifice'".[17]
arguing that the animals listed as sacrificial victims are just as symbolic as the list of human victims listed in the Purushamedha.[17] (which is generally accepted as a purely symbolic sacrifice already in Rigvedic times).

All World Gayatri Pariwar since 1991 has organized performances of a "modern version" of the Ashvamedha where a statue is used in place of a real horse, according to Hinduism Today with a million participants in Chitrakoot, Madhya Pradesh on April 16 to 20, 1994.[18] Such modern performances are sattvika Yajnas where the animal is worshipped without killing it,[19] the religious motivation being prayer for overcoming enemies, the facilitation of child welfare and development, and clearance of debt,[20] entirely within the allegorical interpretation of the ritual, and with no actual sacrifice of any animal.

Reception
The earliest recorded criticism of the ritual comes from the Cārvāka, an atheistic school of Indian philosophy that assumed various forms of philosophical skepticism and religious indifference. A quotation of the Cārvāka from Madhavacharya's Sarva-Darsana-Sangraha states: "The three authors of the Vedas were buffoons, knaves, and demons. All the well-known formulae of the pandits, jarphari, turphari, etc. and all the obscene rites for the queen commanded in Aswamedha, these were invented by buffoons, and so all the various kinds of presents to the priests, while the eating of flesh was similarly commanded by night-prowling demons."[21]

Griffith (1899) omits verses VSM 23.20–31 (the ritual obscenities), protesting that they are "not reproducible even in the semi-obscurity of a learned European language" (alluding to other instances where he renders explicit scenes in Latin rather than English). A. B. Keith's 1914 translation also omits verses.[3]

This part of the ritual offended the Dalit reformer and framer of the Indian constitution B. R. Ambedkar and is frequently mentioned in his writings as an example of the perceived degradation of Brahmanical culture.[22]

While others such has Manohar L. Varadpande, praised the ritual as "social occasions of great magnitude".[23] Rick F. Talbott writes that "Mircea Eliade treated the Ashvamedha as a rite having a cosmogonic structure which both regenerated the entire cosmos and reestablished every social order during its performance."[24]

No comments:

Powered By Blogger | Template Created By Lord HTML